Van Gogh Nationaal Park kent meerdere kwetsbare natuurgebieden die mede onder druk staan vanwege intensief recreatief gebruik. In het focusprogramma Brabant beleeft willen wij het boerenland openstellen voor wandelen en fietsen waarmee we bezoekdruk op de kwetsbare natuur kunnen terugdringen. Deze ruimtelijke ontwikkeling heeft meerdere voordelen:
Van Gogh Nationaal Park is medeoprichter van het Europese Interregproject MONA, dat zich richt op duurzaam toerisme. Samen met partners in België, Frankrijk en Duitsland zoeken we naar manieren om de recreatiedruk te spreiden, terwijl we de natuur toegankelijk en beleefbaar houden.
Nieuwe startpunten en routes ontwikkelen om bezoekers te verspreiden;
Communicatie inzetten om ook minder bekende natuurgebieden aantrekkelijk te maken;
Onderzoek en monitoring, o.a. in De Loonse en Drunense Duinen, om effecten te meten.
De lessen uit MONA worden gedeeld met andere regio’s in Europa.
In april 2025 lanceerden we samen met Brabant Partners de kaart op www.wandelstarter.nl – een overzicht van alternatieve startpunten om dichter bij huis te wandelen én rustiger natuur te ontdekken.
Het Brabantse landschap is een uniek mozaïek van landbouw, natuur en dorpen. Juist in dit verweven landschap ontstaat een nieuwe manier om het buitengebied te beleven: de Boerenpoort. Dit zijn herkenbare toegangspunten tot het boerenland, waar bezoekers het landschap kunnen betreden, ervaren en begrijpen — direct vanaf het erf van de boer. Van Gogh Nationaal Park investeert via Brabant Behaagt in deze boerenpoorten, die een eigentijdse uitnodiging zijn om naar buiten te gaan. Hier begint de natuur letterlijk bij je voordeur.
Een nieuw type toegang tot het landschap
De Boerenpoort is ontwikkeld als een nieuw concept dat recreatie, landbouw en natuur met elkaar verbindt. Het is een plek waar een wandeling of fietstocht start, waar je even pauzeert en waar je het verhaal van het landschap leert kennen.
Kenmerkend voor een Boerenpoort is de ligging op of bij een actief boerenbedrijf, vaak gecombineerd met een boerderijwinkel, terras of rustpunt. Vanaf hier lopen routes het boerenland in, via bestaande en nieuwe paden. Zo ontstaat een laagdrempelige toegang tot een landschap dat normaal niet altijd zichtbaar of toegankelijk is.
Verbinding tussen stad en boerenland
Veel woonwijken liggen dicht bij het buitengebied, maar de toegang tot het landschap is vaak beperkt. Boerenpoorten doorbreken die barrière. Ze vormen schakels tussen stad en platteland en maken het mogelijk om vanuit huis direct het landschap in te wandelen of fietsen. Daarmee dragen Boerenpoorten bij aan een gezondere leefomgeving, meer beweging en een sterkere verbinding tussen bewoners en hun omgeving. Tegelijk helpen ze om recreatie beter te spreiden en de druk op kwetsbare natuurgebieden te verminderen.
De pilot bij Boerderijwinkel Tante Kay
De eerste Boerenpoort wordt gerealiseerd als pilot bij Boerderijwinkel Tante Kay. Deze locatie laat zien hoe het concept in de praktijk werkt: een gastvrije plek waar bezoekers starten met hun route, streekproducten ontdekken en het boerenland ervaren. De Boerenpoort fungeert hier niet alleen als toegang, maar ook als ontmoetingsplek. Bezoekers, bewoners en boeren komen samen op het erf, waardoor er meer begrip ontstaat voor het agrarisch landschap en de rol van de boer daarin.
Deze pilot is onderdeel van een bredere samenwerking binnen Van Gogh Nationaal Park en wordt gerealiseerd met partners als ZLTO, Kunstloc Brabant en Brabant Partners (Wandelstarter). Het concept en de uitwerking zijn mede ontwikkeld in samenwerking met ontwerpers zoals Studio 1:1. De financiering van deze eerste fase is mogelijk gemaakt dankzij Samen op de Hoogte, waarmee ruimte ontstaat om het concept te testen, te verfijnen en op te schalen.
Meerwaarde voor boer, bewoner en landschap
De Boerenpoort levert voordelen op voor verschillende partijen:
Voor bewoners: betere toegang tot het landschap, meer mogelijkheden om te wandelen en fietsen en een gezondere leefomgeving.
Voor boeren: nieuwe inkomsten uit recreatie en streekproducten, meer zichtbaarheid en een sterkere verbinding met de omgeving.
Voor natuur en landschap: herstel van landschapselementen, meer biodiversiteit en een betere spreiding van recreatie.
Zo draagt de Boerenpoort bij aan een toekomstbestendig landschap waarin landbouw, natuur en recreatie elkaar versterken.
Op weg naar een netwerk van Boerenpoorten
De Boerenpoort bij Tante Kay is de eerste stap in een grotere ambitie: het realiseren van een netwerk van Boerenpoorten in het Brabantse landschap. Er zijn naar schatting tientallen tot honderd kansrijke locaties waar stad en landschap elkaar raken en waar dit concept kan landen. In het voorjaar van 2026 wil Van Gogh Nationaal Park samen met partners op meerdere plekken Boerenpoorten realiseren. Samen vormen deze locaties een herkenbaar netwerk van toegangen tot het landschap — elk met een eigen karakter, maar verbonden door één visie.
Een uitnodiging om naar buiten te gaan
De Boerenpoort is meer dan een fysieke plek. Het is een uitnodiging om het landschap opnieuw te ontdekken — dichtbij huis, in verbinding met de boer en met oog voor natuur en cultuur. In de geest van Vincent van Gogh, die het Brabantse boerenleven met aandacht en verwondering vastlegde, nodigt de Boerenpoort uit om anders te kijken: naar het land, naar voedsel en naar onze relatie met de omgeving. Stap door de Boerenpoort en ervaar het boerenland van Van Gogh Nationaal Park.
